Cheeks kể cho Lý Đỗ nghe rất nhiều về truyền thống của bộ tộc Hadza.
Anh cho biết, lịch sử của bộ tộc họ không hề có văn tự ghi chép lại mà hoàn toàn dựa vào truyền miệng qua bao thế hệ.
Thế nhưng trên vùng thảo nguyên bao la rộng lớn, họ chẳng hề cô độc. Từ ngàn xưa, họ đã cùng giao lưu và chung sống với rất nhiều tộc người như Iraqw, Datoga, Isanzu, Sukuma, Iramba, Maasai...
Mỗi dân tộc bản địa đều có ngôn ngữ riêng, nhưng họ có một ngôn ngữ thứ hai chung là tiếng Swahili, giúp cho việc giao lưu giữa các bộ tộc trở nên khả thi.
Giữa các bộ tộc đều có ranh giới lãnh địa riêng biệt. Người Hadza dùng con mồi săn được để đổi lấy những mũi tên bằng kim loại do người Datoga rèn, đổi lấy lều trại làm bằng da thú của người Isanzu, và đổi lấy những cô gái thuộc tộc Sukuma.
Ở rất nhiều nơi trên lục địa châu Phi, chế độ đa thê là điều hết sức phổ biến, chỉ cần tối thiểu mười con bò là đã có thể rước về một người vợ.
Về phương diện này, người Hadza lại gần gũi với xã hội hiện đại hơn, trong bộ tộc họ hầu hết đều duy trì chế độ một vợ một chồng.
Lý Đỗ nói: "Thật đáng khâm phục, rõ ràng các anh tôn trọng phụ nữ hơn hẳn."
Cheeks cười đáp: "Không phải đâu, đó là vì người trong tộc tôi không giỏi tích lũy của cải, mà thiếu tích lũy tài sản thì chẳng thể nào đổi thêm được người vợ thứ hai."
Là người từng tiếp nhận nền giáo dục bậc cao, Cheeks tỏ ra vô cùng thẳng thắn. Anh nói với Lý Đỗ rằng người Hadza không hề có lòng trung thành tuyệt đối với hôn nhân. Dù không cùng lúc lấy nhiều vợ, nhưng họ lại liên tục thay đổi bạn đời.
Tuy nhiên, phụ nữ Hadza rất mạnh mẽ và dữ dội. Miệng họ thì chấp nhận chế độ đa thê, nhưng nếu người chồng dám léng phéng bên ngoài, họ sẽ nổi trận lôi đình, lao vào ẩu đả với chồng, dắt con sang nương nhờ gia đình khác và dùng đủ mọi thủ đoạn để trừng trị gã chồng trăng hoa.
Một lát sau, Sophie cũng bước qua bên này, người Hadza càng thêm vui vẻ. Một thiếu niên tiến tới tặng cô một chiếc vòng đội đầu đan bằng cỏ, bên trên cắm vài chiếc lông chim rực rỡ sắc màu, trông vô cùng xinh xắn.
Sophie mỉm cười đón lấy, Cheeks liền nói nhỏ với Lý Đỗ: "Thằng bé này có vẻ phải lòng vợ anh rồi đấy."
Lý Đỗ nói: "Điều đó chứng tỏ gu thẩm mỹ của cậu nhóc rất tốt."
Cheeks ngẩn ra một thoáng rồi bật cười lớn.
Anh ta rất thích tính cách cởi mở và thiện lương của Lý Đỗ, bởi vậy sau khi dùng xong bữa sáng, lúc các thợ săn trong bộ tộc chuẩn bị lên đường đi săn, Cheeks liền nhiệt tình mời Lý Đỗ cùng tham gia.
Lý Đỗ cân nhắc một chút rồi bước qua trao đổi với Thợ Săn Sư Tử, bảo rằng mình muốn trải nghiệm cuộc sống săn bắn của người Hadza và hỏi ông ta có hứng thú đi cùng hay không.
Thợ Săn Sư Tử bĩu môi nói: "Bọn họ chỉ biết săn chuột với chim sẻ nhỏ nhoi, có gì thú vị đâu chứ? Hôm nay tôi định đi săn sư tử, anh chắc chắn không đi cùng tôi đấy à?"
Lý Đỗ hoàn toàn không có hứng thú với việc săn giết dã thú săn mồi. Bản thân anh đang nuôi A Ngao và A Miêu, chúng vốn là loài dã thú, hành vi săn giết thú dữ sẽ khiến chúng cảm thấy bất an.
Thế là hai bên tạm thời tách nhau ra, anh cùng Sophie gia nhập vào đội ngũ săn bắn của người Hadza.
Thông thường người Hadza sẽ không chấp nhận cho phụ nữ ngoài tộc đi theo, nhưng vì Sophie đã chia cho lũ trẻ rất nhiều kẹo sô-cô-la và kẹo sữa, lại thêm khí chất thanh tao nhã nhặn nên cô nhận được sự hoan nghênh nồng nhiệt từ cả bộ tộc.
Do quan niệm về cái đẹp giữa các bộ tộc có sự khác biệt, Sophie với gương mặt thanh tú tinh tế trong mắt người Hadza vốn không được coi là mỹ nhân. Theo tiêu chuẩn của họ, những phụ nữ cao lớn đẫy đà mới thực sự có sức hấp dẫn, bởi thân hình đẫy đà đồng nghĩa với khả năng sinh sản tốt hơn và sức khỏe dồi dào hơn.
Người Hadza có thể thấy Sophie không hợp chuẩn đẹp của họ, nhưng khí chất thì ai cũng cảm nhận được. Vẻ đẹp toát ra từ tâm hồn có thể chạm thẳng tới trái tim người khác, vì thế mọi người vẫn vô cùng yêu mến cô.
Đại Ivan mang rượu ra mời người Hadza, anh ta ngỡ rằng những người da đen bản địa này sẽ thích loại thức uống nồng độ cao, nào ngờ lại bị họ cự tuyệt thẳng thừng.
Người Hadza vốn có tửu lượng rất kém, ngay cả loại rượu trái cây tự ủ họ uống vào cũng dễ say mèm, mà những người này lại thiếu khả năng tự chủ, một khi say xỉn là sẽ gây ra đủ thứ rắc rối.
Bởi vậy, hầu hết các bộ tộc Hadza đều có quy định nghiêm ngặt: không được phép nhận rượu bia từ thế giới bên ngoài.
Thế nhưng mọi người lại cực kỳ hứng thú với chiếc bình rượu bằng kim loại của Đại Ivan. Họ thản nhiên đổ sạch rượu bên trong ra đất rồi đem đi hứng nước ngọt để dùng.
Đại Ivan tiếc đứt ruột hét lên: "Lạy Chúa tôi, đừng đổ đi mà! Đó là rượu Vodka tôi phải trầy trật lắm mới mang được từ Ukraine sang đấy!"
Sau khi mặt trời nhô cao, các thợ săn chuẩn bị xuất phát.
Họ có thuần dưỡng chó, nhưng không hề dắt chó theo cùng đi săn mà chỉ để chúng ở lại trông coi doanh trại.
Hơn hai mươi thợ săn hợp thành một đội, họ bước đi thoăn thoắt trên đồng cỏ, túm năm tụm ba rôm rả trò chuyện, trên gương mặt ai nấy đều nở nụ cười rạng rỡ, cuộc sống của họ trôi qua thật nhẹ nhõm và vui vẻ.
Đi được một đoạn, người thợ săn đi đầu đột nhiên dừng bước, hào hứng reo to: "Xixizha!"
Các thợ săn lập tức ùa tới, khom lưng dùng ngọn lao gạt đám cỏ dại, chăm chú lùng sục thứ gì đó trên mặt đất.
Cheeks ngoái đầu lại giải thích: "Họ phát hiện ra chuột đồng cỏ rồi."
Lý Đỗ hỏi: "Thứ này cũng làm thức ăn được sao?"
Cheeks cười híp mắt đáp: "Đương nhiên rồi, đây là món ăn rất ngon đấy. Chuột đồng cỏ chỉ ăn hạt cỏ và trái cây để sống nên sạch sẽ lắm, lại chẳng có chút khả năng tấn công nào, làm sao chúng tôi có thể không thích nó cho được?"
Mọi người tìm thấy vài miệng hang trong bụi cỏ rậm rạp, sau đó đi gom một ít cỏ khô, vén váy da lên rồi tè thẳng vào đống cỏ.
Sophie ngượng ngùng quay mặt đi chỗ khác. Cheeks vội lên tiếng xin lỗi cô, bảo rằng các thợ săn Hadza ở khoản này còn thiếu chút phép tắc lịch sự.
Khi đám cỏ khô đã ướt đẫm nước tiểu, họ nhét chặt vào trong miệng hang rồi dùng chiếc bật lửa mang theo bên mình châm ngọn lửa lên.
Chẳng mấy chốc, từng làn khói dày đặc bắt đầu bốc lên nghi ngút.
Các thợ săn ra sức thổi khói luồn sâu vào hang. Một số hang lập tức có những con chuột đồng bị sặc khói lao tháo thân ra ngoài. Thợ săn chỉ việc canh sẵn bên miệng hang, hễ con nào chui ra là tóm gọn con đó.
Lý Đỗ nhìn thấy chiếc bật lửa họ dùng, bèn hỏi: "Thực ra mọi người không hề bài xích việc tiếp nhận văn hóa bên ngoài, cũng không ngại thay đổi một vài truyền thống, đúng không?"
Cheeks gật đầu: "Đúng vậy, những thay đổi nhỏ nhặt thì chẳng sao cả."
Lý Đỗ cảm thấy cách sống của họ khá mâu thuẫn, một mặt thì khư khư gìn giữ truyền thống bộ tộc, mặt khác lại sẵn lòng tiếp nhận những thay đổi từ văn minh hiện đại.
Cheeks nhìn thấu nỗi băn khoăn của anh liền chậm rãi giãi bày.
Trên thực tế, người Hadza đã từng có vô số cơ hội để giã từ cuộc sống săn bắt hái lượm du mục.
Tại Tanzania, chính quyền đã nhiều lần tìm cách hỗ trợ hoặc thậm chí cưỡng chế người Hadza rời khỏi mảnh đất tổ tiên để chuyển sang cuộc sống định cư, nhưng mọi nỗ lực ấy cuối cùng đều chuốc lấy thất bại, hoàn toàn không mang lại kết quả.
Chẳng hạn như vào năm 1965, chính quyền Tanzania vừa mới giành độc lập đã cử lực lượng cảnh sát mang súng ống đạn dược áp giải người Hadza di dời vào các khu định cư tập trung, đồng thời xây dựng đầy đủ cả trường học lẫn bệnh viện cho họ.
Thế nhưng bi kịch đã xảy ra, chỉ sau vài tuần ngắn ngủi, rất nhiều người Hadza bắt đầu ngã bệnh và không ít người đã bỏ mạng vì dịch bệnh. Sang năm sau, phần lớn người Hadza đã đồng loạt rời bỏ khu định cư, quay trở về với cuộc sống du mục hoang dã.
Từ thập niên 70 đến 90, chính quyền địa phương vẫn kiên trì nỗ lực vận động người Hadza định cư. Thế nhưng mọi cố gắng chẳng khác nào bóng chim tăm cá, biệt vô âm tín.
Cho đến tận hôm nay, tại các khu định cư cũ chỉ còn lại một số lượng cực kỳ ít ỏi người Hadza sinh sống để chờ nhận viện trợ lương thực miễn phí từ chính phủ, còn đại đa số vẫn kiên quyết quay về với lối sống săn bắt hái lượm ngàn đời của tổ tiên.
Trong lúc họ mải trò chuyện, lũ chuột đồng cỏ ở khu vực này đã bị tóm gọn sạch sẽ.
Các thợ săn dùng dây thừng cột lũ chuột lại thành từng chùm, đeo lủng lẳng bên hông hoặc vắt ngang qua vai. Nụ cười trên khuôn mặt họ càng thêm rạng rỡ, nom ai nấy đều vô cùng thỏa mãn.
Chứng kiến cảnh tượng này, Cheeks mỉm cười nói: "Đồng bào của tôi bẩm sinh đã có niềm đam mê bất tận với săn bắn, chỉ cần thu được chiến lợi phẩm là họ đã thấy vui sướng ngập tràn rồi."
"Vào thế kỷ hai mươi mốt, hai thứ con người khó tìm kiếm nhất chính là sức khỏe và niềm vui. Anh xem kìa, đồng bào của tôi nhờ vào việc du mục săn bắn mà luôn khỏe mạnh và hạnh phúc. Vậy thì cớ sao chúng tôi lại phải thay đổi cuộc sống tuyệt vời này chứ?"
Chỉ mất 2 giây chấm sao để tiếp thêm động lực cho dịch giả ra chương mới nhanh hơn nhé!